Auteur: P.T.J. (Piet) Thomassen

De toekomstbestendige Omgevingsvisie van Oisterwijk…… ASD heeft een Advies.

De gemeente heeft een toekomstbestendige Omgevingsvisie geformuleerd dat gaat over de inrichting van de gemeente, zoals te bouwen huizen, buurten, wegen en verkeer, ontmoetingsplekken, speelruimte, groenvoorzieningen enzovoort. Het plan loopt tot 2040.

De Adviesraad heeft de gemeente Oisterwijk enkele aanbevelingen gedaan m.b.t. deze nieuwe Omgevingsvisie omdat de ruimtelijke plannen niet alleen gaan over stenen, verkeer en bestemmingen, maar óók over hoe inwoners wonen, leven, elkaar ontmoeten en zich kunnen redden. Daarom pleit de raad voor een sterkere koppeling tussen ruimtelijke ontwikkeling en sociale kwaliteit.

Een Omgevingsvisie die werkt voor álle inwoners
Volgens de Adviesraad moet de Omgevingsvisie ook duidelijk maken hoe nieuwe plannen bijdragen aan een gezonde, veilige en toegankelijke leefomgeving. Dat betekent dat elk ruimtelijk initiatief – van een nieuwe woonwijk tot een herontwikkeling van een plein – wordt getoetst op sociale en maatschappelijke effecten. Denk aan vragen als:

• Kunnen inwoners zich veilig en zelfstandig verplaatsen?
• Is er ruimte voor ontmoeting in de buurt?
• Zijn voorzieningen bereikbaar voor ouderen, kinderen en mensen met een beperking?

Blijft wonen betaalbaar voor verschillende doelgroepen?
Een concreet voorbeeld: bij de ontwikkeling van een nieuwe wijk zou niet alleen gekeken moeten worden naar het aantal woningen, maar ook naar de nabijheid van zorg, onderwijs, sport en openbaar vervoer.

• Basisvoorzieningen per kern en wijk
  De adviesraad adviseert om per kern – en voor Oisterwijk zelfs per wijk of deelgebied – vast te leggen welke maatschappelijke voorzieningen nodig zijn. Dat gaat om zorg en welzijn, maar ook om sport, cultuur, recreatie en laagdrempelige steunpunten.
  Door deze voorzieningen te koppelen aan woningbouwgroei en aan de ontwikkeling van de bevolkingssamenstelling, kan de gemeente beter inspelen op vergrijzing, gezinsgroei of veranderende zorgbehoeften. Zo kan bijvoorbeeld in een wijk met veel jonge gezinnen extra aandacht gaan naar speelplekken en veilige routes naar school, terwijl in een wijk met veel ouderen nabijheid van zorg en ontmoetingsplekken belangrijker wordt.
  
  Toetsing van nieuwe woongebieden
  Nieuwe woongebieden en grote herontwikkelingen zouden volgens de adviesraad standaard moeten worden beoordeeld op:
• Levensloopbestendigheid
• Betaalbaarheid
• Nabijheid van voorzieningen
• Openbaar vervoer
• Mogelijkheden voor gemengde woonvormen
  Dat betekent dat een woonwijk niet alleen “mooi” of “modern” moet zijn, maar ook geschikt moet blijven voor inwoners in verschillende levensfasen. Bijvoorbeeld door woningen te combineren met zorgvoorzieningen, ontmoetingsplekken of kleinschalige buurtfuncties.

Toegankelijkheid als vast onderdeel van ontwerp
De adviesraad wil dat toegankelijkheid van openbare ruimte, routes, centra, haltes en speelplekken geregeld wordt bij de inrichting.
Voorbeelden daarvan zijn:

• Brede, vlakke trottoirs zonder obstakels

• Duidelijke bewegwijzering

• Toegankelijke bushaltes

• Speelplekken waar ook kinderen met een beperking kunnen spelen

• Voldoende parkeergelegenheid in het centrum en bij voorzieningen zodat die bereikbaar zijn voor mensen die minder mobiel zijn.

Zo kunnen inwoners met een beperking, ouderen en minder mobiele inwoners zich zelfstandig en veilig blijven verplaatsen.

Mobiliteit zonder vervoersarmoede
Maatregelen, zoals het toewijzen van gebieden die bedoeld zijn voor voetgangers, fietsers en sporters, moeten getoetst worden op de gevolgen voor mensen die autovervoer nodig hebben.

Dat betekent dat de gemeente moet kijken naar inwoners die afhankelijk zijn van:

• Openbaar vervoer
• Doelgroepenvervoer
• Mantelzorgvervoer
• De auto
  
  Betrek inwoners vroegtijdig
  Tot slot pleit de adviesraad voor het vroegtijdig betrekken van inwoners die ervaring hebben met de sociale gevolgen van ruimtelijke keuzes: jongeren, ouderen, mantelzorgers, inwoners met een beperking of mensen met een smallere beurs. Ook professionals uit het sociaal domein moeten een vaste plek krijgen in gebiedsontwikkelingen en omgevingsprogramma’s. Door deze groepen vanaf het begin mee te laten denken, kan de gemeente beter inschatten wat plannen betekenen voor het dagelijks leven van inwoners.
  
  Samengevat
  De adviesraad vraagt om een Omgevingsvisie die niet alleen kijkt naar ruimte, maar naar mensen. Een visie waarin toegankelijkheid, gezondheid, ontmoeting, veiligheid en bereikbaarheid vanzelfsprekende onderdelen zijn van ruimtelijke keuzes.
  

Samenredzaamheid en zelfredzaamheid…. een voorzet van ASD

De Adviesraad Sociaal Domein adviseert de gemeente om zelfredzaamheid en samenredzaamheid bij onze inwoners te versterken. Daarmee sluit de adviesraad ook aan op de conclusies van het project ‘Ouderen zelf aan zet’ van de ouderenbond Senioren Brabant en Zeeland.

De bedoeling van gemeenschappelijke voorzieningen in het sociaal domein is dat ze aansluiten op zelfzorg en mantelzorg wanneer deze onvoldoende blijken te zijn. Met het aanbieden van praktische hulpmiddelen (zoals een douchestoel, een aangepaste keuken of een grijper) kunnen mensen vaak nog langere tijd zonder extra hulp van buiten.

Het stimuleren van samenredzaamheid bestaat vooral uit het vergroten van de onderlinge contacten in buurten. Ook bij de planning van nieuwe woningen moet daar rekening mee worden gehouden. Er bestaan al meerdere initiatieven in buurten die hierop gericht zijn. Zo biedt de gemeente eventueel kleine financiële ondersteuning.
Denk ook aan activiteiten van ContourdeTwern, R-Newt, het sociaal huis.  In de kernen zijn projecten gestart die zich richten op de onderlinge contacten en op samenwerking en zijn er veel vormen van hulp aan elkaar binnen buurten, families en vrienden.
Samenredzaamheid en zelfredzaamheid zijn zeker niet alleen nodig de zorg omdat de betaalde zorg de vraag niet meer aan kan. Het steeds verder terugtreden van de rijksoverheid in het sociaal domein en het in stand houden van de verzorgingsstaat zijn in belangrijke mate bij de gemeente komen te liggen. Hierbij gaat het onder meer over de Wmo, jeugdhulpverlening, schuldhulpverlening, huisvesting van statushouders. Het verstrekken van bijstand lag al lang bij de gemeente.
Door zelf- en samenredzaamheid zijn mensen vooral meer in staat om hun eigen leven te leiden. Ze kunnen de eigen taken uitvoeren wanneer en hoe ze dat zelf willen. Mensen helpen elkaar van oudsher en samenredzaamheid is dus zeker niets nieuws. Maar door de toegenomen welvaart en de beschikbaarheid van zorg en ondersteuning vanuit de samenleving is de afgelopen decennia de vraag naar door de overheid geregelde zorg en ondersteuning sterk gestegen. Voor velen is de zorg een recht en een gewoonte geworden waar men eerder gebruik van maakt dan van hulp vanuit de omgeving. De inzet van zelfzorg en zorg vanuit de omgeving heeft sterk plaatsgemaakt voor betaalde zorg.
Het aanbod van hulp uit de eigen omgeving is ook niet gemakkelijker geworden. Mensen worden gemiddeld ouder en dat geldt dus bijvoorbeeld ook voor de kinderen die hun ouders willen verzorgen. Veel mensen nemen deel aan het arbeidsproces en hebben daarnaast veel sociale verplichtingen en veel hobby’s. Mensen verhuizen vaker en familieleden wonen minder in elkaars buurt dan voorheen.

Mensen zijn graag zelfstandig en mensen zijn sociale wezens. Het blijkt dan ook dat in een reeks van zelf- en samen redzame projecten, mensen meer tevreden zijn over hun leven. Mensen ervaren dat ze meer de baas zijn over hun eigen leven, er zijn meer contacten en mensen voelen zich meer gezien. Ze durven meer om hulp te vragen en ook eerder hulp aan te bieden. Samenredzaamheid maakt deel uit van een vorm van samenleven waarbij er oog is voor elkaar en de bereidheid bestaat zich voor elkaar in te zetten.
Dat de samenleving steeds verandert is normaal en dat we elkaar helpen, waar mogelijk en nodig wanneer de zelfredzaamheid afneemt, dient ook weer normaal te worden.

ASD laat zich informeren door de Stichting NAH Kracht Brabant

De ASD is op uitnodiging van de stichting NAH Kracht op bezoek gegaan bij de voorzitter van de stichting en 2 ervaringsdeskundigen NAH. Zij namen ons mee in de wereld van mensen met NAH en wat de Stichting voor hen wil betekenen.

NAH staat voor Niet Aangeboren Hersenletsel. NAH ontstaat dus na de geboorte, bijvoorbeeld door een val of een voorwerp dat op het hoofd valt. Ook kan NAH vanuit het lichaam ontstaan, bijvoorbeeld door een tumor, een hersenbloeding of een verstopping in een van de vaten.
NAH (niet-aangeboren hersenletsel) is daarmee de verzamelnaam voor schade aan de hersenen die in de loop van het leven ontstaan is; het is geen medische diagnose. NAH veroorzaakt een duidelijk verschil tussen de situatie vóór het hersenletsel en de situatie ná het hersenletsel. Het leidt tot een breuk in de levenslijn. Na het hersenletsel is álles anders in het leven. Niet alleen voor diegene die NAH heeft, maar ook voor diens naasten.

NAH Kracht Brabant bestaat sinds 2020. Met zo’n 100 vrijwilligers worden mensen met NAH en hun naasten ondersteund. Daarbij wordt NAH-ervaringsdeskundigheid ontwikkeld, die wordt gebruikt om de zorg en het welzijn van de mensen met NAH te vergroten. De stichting heeft voor mensen met NAH inloopspreekuren op locaties in wijkcentra in twee regio’s van Brabant. Ook worden trainingen gegeven aan vrijwilligers en lessen verzorgd op hogescholen. Door ervaringsdeskundigen in te zetten lukt het de kennis over NAH te vergroten, o.a. bij behandelcentra als revalidatiecentrum Leijpark in Tilburg en revalidatiecentrum Blixembosch in Eindhoven, maar ook initiatieven als Breinlijn. Breinlijn.nl is een platform waar je gratis vragen kunt stellen en je zorgen kunt uiten over hersenletsel.
Mensen komen vaak in contact met NAH Kracht doordat ze zelf te maken hebben met NAH. Ook melden familie en partners zich die op zoek zijn naar hulp. De stichting krijgt zo’n 1.000 telefoontjes per jaar met vragen over NAH. Aan de hand van de vragen die worden gesteld, ondersteunen de vrijwilligers en ervaringsdeskundigen het herstelproces. Daarbij worden individuele gesprekken gevoerd, ter bemoediging bij het herstel, maatjes of buddy’s geregeld, wordt voorlichting gegeven en wordt lotgenotencontact georganiseerd.
NAH Kracht biedt o.a. de volgende trainingen aan.

• Mijn ervaringsverhaal NAH.
  In deze training bouwt men aan de hand van het eigen ervaringsverhaal meer zelfvertrouwen op over het eigen leven en de volgende stap in het proces van verwerken en aanvaarding. Met de kennis en kunde uit de training kan men andere mensen en lotgenoten helpen bij hun ontwikkeling en herstel. Ook kan men na de opleiding voorlichting geven op scholen en revalidatiecentra.
• Gesprekstraining.
  Met deze training kunnen ervaringsdeskundigen lotgenoten ondersteunen in hun herstelproces en kan men een waardevolle aanvulling zijn op professionele hulpverlening. Denk hierbij aan individuele herstelondersteuning of het organiseren van lotgenotencontact. Van belang hierbij zijn o.a. feitelijke kennis van NAH, maar ook communicatieve vaardigheden en het geven van feedback.

Deze trainingen zijn de afgelopen jaren door de stichting zelf ontwikkeld, mede door subsidies van o.a. de Hersenstichting en het Oranjefonds. De ervaring leert dat de inzet van ervaringsdeskundigen in het revalidatieproces van mensen met NAH een verdere ontwikkeling mogelijk maakt.
In de komende jaren wil de stichting bereiken dat de kennis van NAH in Brabant wordt vergroot en dat vragen van individuen worden beantwoord.
Het belangrijkste doel is dat de persoon met NAH en zijn/haar naasten in hun kracht komen om de effecten van NAH te kunnen opvangen. Dit op een zodanige wijze dat men ziet dat NAH geen eindstation vormt maar een begin van een nieuw leven met aanpassingen.
We komen tot de slotsom dat NAH Kracht met informatie en initiatieven mensen met NAH stimuleert om NAH Kracht te ontwikkelingen. Hiermee kunnen zij krachtig verder. Deze vorm van samenredzaamheid geeft inzicht aan de ASD-Oisterwijk in hoe het delen van elkaars ervaringen anderen weer verder kan helpen. De informatie die wordt verkregen uit dit soort bezoeken geeft mede richting aan de advisering van de ASD aan het college van Oisterwijk.

Mocht u meer willen weten van de Stichting NAH Kracht Brabant kijk dan op www.nahkracht.nl.

Yvonne Petit stelt zich voor. 

Het is gebruikelijk dat nieuwe leden van de Adviesraad Sociaal Domein Oisterwijk (ASD-Oisterwijk) zich via de Nieuwsklok voorstellen.
Omdat ik sinds begin januari lid ben, volg ik dit gebruik graag op. Mijn lidmaatschap is ingegeven door het feit dat ik graag iets terug doe voor Oisterwijk.
In 1997 zijn Paul en ik met de kinderen in Oisterwijk komen wonen. Tennissen, wandelen, tuinieren en ondernemen zijn de activiteiten die ik afgelopen 3 decennia hier heb gedaan of nog doe.
We genieten volop van de bossen waar ik in 2005 Nordic Walking heb geïntroduceerd. Veel mensen kennen mij daar nog van.
Ook kennen mensen mij van Sport- en Zorgatelier Wyzorg dat ik samen met Willy van Hijfte heb opgebouwd vanuit mijn huiskamer. Sinds 2017 heeft het een mooi onderkomen in de voormalige Levenskerk. Mede dankzij vrijwilligers uit de gemeente Oisterwijk en omgeving is het geworden wat het nu is.
Mijn beroep was geriatrie-fysiotherapeut. Vóór Wyzorg heb ik in Revalidatiecentrum Leijpark gewerkt als fysiotherapeut in de neurologie en als longfysiotherapeut.
Ik ben 3 jaar geleden met pensioen gegaan. Inmiddels ben ik oma van 3 prachtige kleinkinderen en 2 bonus kleinkinderen én “vervangende oma” van hun ook uit Syrië gevluchte nichtje.
Het lidmaatschap van de ASD maakt dat ik als inwoner van Oisterwijk met een aantal medeleden gevraagd en ongevraagd advies geef aan het College van Oisterwijk.
We leggen graag ons oor te luister, dus schroom niet om brede sociale kwesties met ons te bespreken. Hierbij gaat het niet om individuele verhalen maar om zaken die in bredere zin spelen.

Mocht je meer willen weten van De ASD-Oisterwijk, kijk dan op https://asd-oisterwijk.nl Wie weet spreken we elkaar eens.

Werkbezoek Adviesraad Sociaal Domein aan ContourdeTwern

De Adviesraad Sociaal Domein Oisterwijk (ASD) geeft gevraagd en ongevraagd advies aan het college op diverse terreinen. Dit betreft jeugd, Wmo, Participatie, Bestaanszekerheid, Basisstructuur en Inburgering.
Om beter zicht te krijgen op wat er in de gemeenschap leeft gaat de adviesraad van tijd tot tijd op werkbezoek bij maatschappelijke organisaties.
Op 16 maart was een afvaardiging van de ASD op gesprek bij een afvaardiging van het team Oisterwijk van ContourdeTwern.

Deze welzijnsorganisatie is actief in een aantal gemeenten in Noord-Brabant, waaronder gemeente Oisterwijk. Het doel van ContourdeTwern staat goed beschreven verwoord op hun website, namelijk:
‘Samen met inwoners, vrijwilligers en andere organisaties werken we aan een sterke sociale basis in Oisterwijk. Wij dragen bij aan het realiseren van wijken en buurten, waar mensen zich verbonden voelen en naar elkaar omkijken. Waar er ruimte en aandacht is voor mooie initiatieven. Waar iedereen meetelt en meedoet en we elkaar, wanneer dit even nodig is, een steuntje in de rug bieden’.
Dan komen er meteen vragen op. Wat is ContourdeTwern voor organisatie? Welke activiteiten verricht zij? Wie helpt er mee om deze te verwezenlijken? Welke Oisterwijkers hebben hier het meeste profijt van?
Kortom: goed om elkaar te ontmoeten, beter te leren kennen en meer inzicht te krijgen in de werkzaamheden van ContourdeTwern.

ContourdeTwern is een grote organisatie van 600 medewerkers en een groot aantal vrijwilligers. In Oisterwijk zijn 7 medewerkers actief. Zij werken samen met diverse professionele organisaties en 150 vrijwilligers. Een groot aantal activiteiten wordt ondersteund door deze vrijwilligers.
Wat goed om te horen dat zoveel Oisterwijkers vrijwillig actief zijn voor de onze samenleving. ContourdeTwern heeft vier Kernwaarden waaraan de manier van werken getoetst wordt, namelijk: Verbonden, Dichtbij, Aandacht en Lef. Precies wat er in deze tijd nodig is voor de omvorming van de samenleving waarin samenredzaamheid een steeds grotere rol gaat spelen. De zorg en de hulp waar we jarenlang aan gewend waren, wordt minder. En wij moeten ons daarop aanpassen en meer voor onszelf en voor elkaar gaan zorgen. Deze ontwikkeling biedt ons kansen om een aantal taken samen op te pakken en onze aandacht voor elkaar te versterken.
De richting voor de komende jaren is daarom het bouwen aan sterke gemeenschappen in de wijken, iedereen gelijke kansen bieden, met oog voor ieders persoonlijke situatie. In het gesprek wordt duidelijk dat de medewerkers van ContourdeTwern met al hun activiteiten dat ook echt waarmaken. De activiteiten van ContourdeTwern zijn heel verschillend. Zo is er buurtondersteuning (wijkgericht werken) in Westend, Pannenschuur, Waterhoef, de Bunders het dorp Haaren. Hierbij gaat het om het meedenken met wijkbewoners. Zo zijn er bijvoorbeeld wijkdagen, voorzorgcirkels, inloopmomenten en wijklunches. We begrijpen dat de wijkcentra als ontmoetingsplek, waar eenieder zich welkom voelt heel belangrijk zijn voor het wijkgevoel. Elke wijk heeft zijn aanspreekpunt van ContourdeTwern, de buurtondersteuner. Moergestel kent haar eigen buurtaanpak.
Een andere belangrijke activiteit, die genoemd wordt, is de ondersteuning van mensen die voor hun familieleden en/of naasten zorgen. ContourdeTwern denkt mee en kijkt of er passende ondersteuning nodig is en geeft kortdurende begeleiding.
Deze mantelzorgers worden tijdens de week van de mantelzorg in het zonnetje gezet, bijvoorbeeld met een wijnproeverij, yogalessen en een filmavond. Hiernaast blijkt het maandelijks mantelzorgcafé belangrijk voor fijne ontmoetingen. Jaarlijks worden ook de mantelzorgwaarderingen namens de gemeente uitgereikt.
Verder horen we dat ContourdeTwern de Onafhankelijke Cliënt Ondersteuners onder haar hoede heeft. Dit doen ze aanvullend, en in samenwerking met de cliëntondersteuners die de seniorenverenigingen hebben. Deze cliëntondersteuners denken belangeloos mee met de mensen die vragen hebben over zorg of hulp. Zij kunnen bijvoorbeeld samen met een cliënt een gesprek met Loket Wegwijs voorbereiden.

Ook vinden er huisbezoeken plaats bij mensen die vragen hebben of contact willen met anderen. Ze stimuleren mensen om deel te nemen aan activiteiten. Samen zijn met anderen, bijvoorbeeld in een wijkcentrum, is heel waardevol. Mensen raken verbonden aan elkaar en kunnen elkaar ook helpen.
Sinds enige jaren is ‘Welzijn op recept’ geïntroduceerd en is sinds enige maanden van start in samenwerking met Wyzorg en Loket Wegwijs. Dat is een goed initiatief, waarbij praktijkondersteuners in de huisartsenpraktijk kunnen verwijzen naar ContourdeTwern. Dat gebeurt dan wanneer de oorzaak van een kwaal niet medisch is maar met welzijn te maken heeft. ContourdeTwern kijkt dan met de hulpvrager of er preventieve oplossingen zijn.
De laatste grote activiteit die aan bod is gekomen, is de inzet van een taalhuiscoördinator in Oisterwijk. Iedere dinsdagochtend houdt deze een spreekuur in de bibliotheek. Samen wordt er bekeken of er interesse is in het verbeteren van taal en/of digitale vaardigheden. Wederom met begeleiding door, we raden het al, vrijwilligers.
Tussen neus en lippen door horen we nog van een Nieuwsbrief, Netwerk Zorg- en Welzijn, samenwerking met Durendael, een Meedoen-balie waarbij o.a. AZC bewoners worden geactiveerd om mee te doen, mensen die fietslessen krijgen of hulp bij administratie. Er is een klussendienst en er is ondersteuning voor de projecten ‘Buurt aan Zet’ en ‘Ontmoeting in Beweging’. Dat gebeurt samen met Wyzorg, het Sociaal Huis en de Stichting Ons Oisterwijk (van het Oisterwijks treintje).
Al met al duizelt het ons bijna van alle activiteiten en de inspanningen van ContourdeTwern en, niet te vergeten de vrijwilligers.
Als afsluiting geeft ContourdeTwern aan dat er positieve ontwikkelingen zijn in de opbouw van zelfredzame burgers en samenredzame wijken. ContourdeTwern zal deze ontwikkeling actief blijven ondersteunen, samen met de vrijwilligers. Niet alles kan alleen op vrijwilligers rusten. De continuïteit van alle activiteiten en het vrijwilligerswerk is nodig en moet door een organisatie als ContourdeTwern ondersteund worden. Daarvoor is een duurzame financiering door de gemeente nodig.
Voor ons is het tijd om alle informatie mee te nemen en te gebruiken voor onze adviezen. Voor ContourdeTwern is het tijd voor het vele werk dat op hen ligt te wachten.

Wilt u meer weten over ContourdeTwern dan kunt u terecht op de website www.contourdetwern.nl