Samenredzaamheid en zelfredzaamheid…. een voorzet van ASD
De Adviesraad Sociaal Domein adviseert de gemeente om zelfredzaamheid en samenredzaamheid bij onze inwoners te versterken. Daarmee sluit de adviesraad ook aan op de conclusies van het project ‘Ouderen zelf aan zet’ van de ouderenbond Senioren Brabant en Zeeland.
De bedoeling van gemeenschappelijke voorzieningen in het sociaal domein is dat ze aansluiten op zelfzorg en mantelzorg wanneer deze onvoldoende blijken te zijn. Met het aanbieden van praktische hulpmiddelen (zoals een douchestoel, een aangepaste keuken of een grijper) kunnen mensen vaak nog langere tijd zonder extra hulp van buiten.
Het stimuleren van samenredzaamheid bestaat vooral uit het vergroten van de onderlinge contacten in buurten. Ook bij de planning van nieuwe woningen moet daar rekening mee worden gehouden. Er bestaan al meerdere initiatieven in buurten die hierop gericht zijn. Zo biedt de gemeente eventueel kleine financiële ondersteuning.
Denk ook aan activiteiten van ContourdeTwern, R-Newt, het sociaal huis. In de kernen zijn projecten gestart die zich richten op de onderlinge contacten en op samenwerking en zijn er veel vormen van hulp aan elkaar binnen buurten, families en vrienden.
Samenredzaamheid en zelfredzaamheid zijn zeker niet alleen nodig de zorg omdat de betaalde zorg de vraag niet meer aan kan. Het steeds verder terugtreden van de rijksoverheid in het sociaal domein en het in stand houden van de verzorgingsstaat zijn in belangrijke mate bij de gemeente komen te liggen. Hierbij gaat het onder meer over de Wmo, jeugdhulpverlening, schuldhulpverlening, huisvesting van statushouders. Het verstrekken van bijstand lag al lang bij de gemeente.
Door zelf- en samenredzaamheid zijn mensen vooral meer in staat om hun eigen leven te leiden. Ze kunnen de eigen taken uitvoeren wanneer en hoe ze dat zelf willen. Mensen helpen elkaar van oudsher en samenredzaamheid is dus zeker niets nieuws. Maar door de toegenomen welvaart en de beschikbaarheid van zorg en ondersteuning vanuit de samenleving is de afgelopen decennia de vraag naar door de overheid geregelde zorg en ondersteuning sterk gestegen. Voor velen is de zorg een recht en een gewoonte geworden waar men eerder gebruik van maakt dan van hulp vanuit de omgeving. De inzet van zelfzorg en zorg vanuit de omgeving heeft sterk plaatsgemaakt voor betaalde zorg.
Het aanbod van hulp uit de eigen omgeving is ook niet gemakkelijker geworden. Mensen worden gemiddeld ouder en dat geldt dus bijvoorbeeld ook voor de kinderen die hun ouders willen verzorgen. Veel mensen nemen deel aan het arbeidsproces en hebben daarnaast veel sociale verplichtingen en veel hobby’s. Mensen verhuizen vaker en familieleden wonen minder in elkaars buurt dan voorheen.
Mensen zijn graag zelfstandig en mensen zijn sociale wezens. Het blijkt dan ook dat in een reeks van zelf- en samen redzame projecten, mensen meer tevreden zijn over hun leven. Mensen ervaren dat ze meer de baas zijn over hun eigen leven, er zijn meer contacten en mensen voelen zich meer gezien. Ze durven meer om hulp te vragen en ook eerder hulp aan te bieden. Samenredzaamheid maakt deel uit van een vorm van samenleven waarbij er oog is voor elkaar en de bereidheid bestaat zich voor elkaar in te zetten.
Dat de samenleving steeds verandert is normaal en dat we elkaar helpen, waar mogelijk en nodig wanneer de zelfredzaamheid afneemt, dient ook weer normaal te worden.
