Reactie op ongevraagd advies van ASD d.d. 21 augustus 2025

Geachte leden van de Adviesraad Sociaal Domein,

Op 21 augustus 2025 heeft u ongevraagd advies uitgebracht aan het college over het transformatieplan sociaal domein van de Regio Hart van Brabant. Allereerst bedanken we u voor uw inzet en het meedenken over het sociaal domein in het belang van onze inwoners.
Algemene reactie van het college
De aanleiding voor uw advies komt voort uit het transformatieplan van de Regio Hart van Brabant. U geeft daarbij aan zorgen te hebben over de zorgvuldigheid van het gelopen proces en rol die gemeenten en adviesraden hebben gehad. Daarnaast geeft u een scherpe analyse op de inhoud van het transformatieplan. Tot slot geeft u ons een aantal concrete adviezen.
Uw advies is een uitgebreid en scherp advies. Wij herkennen verschillende van de door u geschetste aandachtspunten. Wij stellen vast dat de vorm en inhoud in het transformatieplan soms door elkaar lopen. Omdat uw advies inhoudelijk gericht is op de regionale samenwerking heeft wethouder Dion Dankers uw brief ingebracht op het Poho sociaal van de Regio Hart van Brabant. De portefeuillehouders van de deelnemende gemeenten hebben afgesproken om een gezamenlijke reactie te sturen vanuit de Regio.
Namens de Regio Hart van Brabant is er inmiddels een uitgebreide reactie opgesteld. Daarin worden enkele zaken opgehelderd en wordt beschreven wat er met de gegeven adviezen wordt gedaan.
De reactie van de Regio Hart van Brabant is gericht op de door u beschreven:
• Aanleiding
• Analyse van het proces tot op heden
• Analyse van het uitvoeringsplan
• Advies 4.
Voor de reactie hierop verwijst het college naar de bijgevoegde brief van de regio Hart van Brabant (bijlage 1).
De adviezen 1 tot en met 3 zijn gericht aan het college van de gemeente Oisterwijk. Hieronder zullen we afzonderlijk reageren op deze adviezen.
Voor de leesbaarheid raden we aan om eerst kennis te nemen van de gezamenlijke reactie vanuit de Regio Hart van Brabant en daarna van deze reactie door het college.
Naast onze reactie op uw advies zijn de volgende bijlagen toegevoegd:
Bijlage 1: Beantwoordingsbrief van de Regio HvB op het advies van de ASD
Bijlage 2: Transformatieplan sociaal domein Regio HvB
Bijlage 3: Adviesnota Transformatiesturing
Bijlage 4: Rapport Transformatiesturing SD Regio HvB (bijlage 3 en 4 vormen samen de bestuurlijke opdracht en bijbehorend advies met betrekking tot de gewenste regionale transformatiesturing. Dit proces is voorafgegaan aan de totstandkoming van het Transformatieplan)


Reactie op advies 1:
U vraagt om een duidelijke formulering van knelpunten en een realistische aanpak binnen bestaande structuren. We onderschrijven het belang van een heldere probleemanalyse. De beschreven knelpunten in het transformatieplan zijn gebaseerd op het advies van Hiemstra en de Vries. Dit advies is als bijlage toegevoegd aan het transformatieplan. Input voor dit advies is opgehaald onder andere bij de regiogemeenten zelf en dus ook bij Oisterwijk. Om die reden zien we nu geen aanleiding om opnieuw knelpunten te formuleren ten aanzien van de regionale samenwerking.
U pleit voor een realistische prioritering binnen de bestaande structuren. Binnen de bestaande structuren is er op allerlei vlakken al sprake van samenwerking in de regio met inzet van capaciteit, tijd en geld. Zoals beschreven lopen we tegen een aantal knelpunten aan waaronder een prioritering. Wij zijn van mening dat het transformatieteam juist kansen biedt op dat terrein. Tegelijkertijd herkennen we in uw advies dat een meer concrete aanpak noodzakelijk is om daadwerkelijk verschil te kunnen maken. Daarom zullen wij het verdere proces nauwlettend volgen en waar nodig bijsturen.


Reactie op advies 2:
U benadrukt het belang van borging van verantwoordelijkheid en invloed van de gemeenteraad. In de gezamenlijke reactie vanuit de Regio Hart van Brabant wordt een uitgebreide toelichting gegeven op de betrokkenheid en bevoegdheid van raad en college wat betreft regionale samenwerking.
Wij zijn van mening dat het transformatieplan duidelijker had kunnen beschrijven dat er geen sprake is van beleidsvorming die inwoners direct raakt. En enkel gaat over de regionale samenwerkingsstructuur. We gaan ervan uit dat met deze toelichting voldoende helder is dat de rol van raad en college niet verandert.


Reactie op advies 3:
U adviseert de inkoop Jeugdzorg 2027 te behandelen als hoog risicoproject. Daarmee zijn we het met u eens. Ook in de reactie vanuit de Regio Hart van Brabant wordt u daarin gesteund. Dit traject krijgt daarom prioriteit en wordt door de Regio Hart van Brabant zorgvuldig voorbereid. We werken aan een planning die voorkomt dat het proces onder tijdsdruk komt te staan, zoals in 2022 gebeurde. De adviesraden worden betrokken bij dit proces en we zullen u actief informeren over de voortgang, de momenten van besluitvorming en de wijze waarop uw advies kan worden ingebracht. Het doel blijft dat jeugdige inwoners adequaat geholpen worden en dat financiële risico’s zoveel mogelijk worden beperkt.


Conclusie
Wij waarderen uw uitgebreide en zorgvuldige advies ten aanzien van het transformatieplan. Dit plan is het begin van een traject met als doel de regionale samenwerking te verbeteren. We zijn het met u eens dat het plan onvoldoende helder was over de rol, taken en verantwoordelijkheid van het transformatieteam van de Regio Hart van Brabant. De Regio hart van Brabant biedt aan om daarover in gesprek te blijven en het college sluit zich daar graag bij aan. We kijken uit naar een voortzetting van de samenwerking en waarderen de betrokken inzet van de adviesraad voor het welzijn van onze inwoners.
Met vriendelijke groet,
het college


Judith Koppers-van der Krabben a.i. Hans Janssen
Gemeentesecretaris Burgemeester

Reactie advies transformatieplan

Door Regio Hart van Brabant

Brief aan de formateur en de politieke partijen in Oisterwijk

Op 18 maart jl. zijn verkiezingen gehouden voor de gemeenteraad. PGB, VVD en D66 hebben met elkaar afgesproken een nieuw college te gaan vormen. Op dit moment praten ze met elkaar over wat ze de komende jaren willen bereiken voor de inwoners van Oisterwijk, Moergestel, Haaren en Heukelom. Op 31 maart jl. stuurde de Adviesraad Sociaal Domein een brief aan de formateur en de formerende partijen. Daarin heeft de adviesraad aangegeven wat voor de komende jaren belangrijk is.

De Adviesraad Sociaal Domein Oisterwijk (ASD) is door de gemeente ingesteld om het college van burgemeester en wethouders te adviseren over het zogenoemde sociaal domein. Dat domein gaat over:

  • De Wmo (zoals thuishulp, hulpmiddelen, ondersteuning mantelzorg, begeleiding etc.)
  • De jeugdzorg
  • Bestaanszekerheid (omgaan met armoede)
  • Inburgering van nieuwkomers
  • Over het deelnemen van de inwoners aan het dagelijks leven in hun buurt en aan het meedenken in de gemeente Oisterwijk
  • De nodige zorg, hulp en welzijn voor onze inwoners.

Op dit gebied is er afgelopen jaren veel gebeurd. De adviesraad wil dat de bestaande goede activiteiten versterkt en doorgezet worden. Belangrijke voorbeelden van dit beleid zijn:

  • Het versterken van buurten en van samenredzaamheid.

Het aantal inwoners groeit onder andere omdat mensen gemiddeld langer leven en er mensen van buiten Oisterwijk hier komen wonen. Hierdoor neemt de vraag naar zorg toe en omdat er gemiddeld minder kinderen geboren worden, zijn er niet genoeg mensen om alle zorg voor inwoners op zich te nemen.
Inwoners zullen daarom meer voor zichzelf en voor elkaar moeten gaan zorgen; ze worden meer zelfredzaam en samenredzaam. Waar nodig zullen vrijwilligers en mantelzorgers ondersteuning bieden. De gemeente ziet erop toe dat vrijwilligers en mantelzorgers meer ondersteund worden. Uit situaties waar dat al zo werkt, blijkt dat mensen positiever zijn over hun leven en de kwaliteit daarvan.
Waar professionele hulp nodig is kunnen inwoners een beroep doen op Loket Wegwijs.

  • Bouwen van woningen

Belangrijk is ook de bouw van nieuwe woningen of beter nog buurten waar naast actieve mensen ook mensen wonen die met enige burenhulp geholpen zijn. En waar ook mensen kunnen wonen met een kleinere beurs.

  • Jeugdzorg

Gelukkig gaat het met veel jongeren goed. Maar met een steeds groter aantal gaat het helaas minder goed. Eén op de zeven kinderen krijgt jeugdzorg. Dat is heel veel en de gemeente is er nu op gericht om met hulp dichtbij (leerlingbegeleiding, buurtgezinnen etc.) de mogelijkheden voor jongeren te verbeteren en veel problemen te voorkomen. Blijkt er echt beroepsmatige hulp nodig te zijn dan moet die er snel komen.

  • Luister naar de inwoners

Tenslotte hebben veel inwoners het gevoel dat de gemeente zich niet om hun lot bekommerd. Maar onze gemeente heeft belangrijke stappen gezet om dat vertrouwen te herstellen. Zo hebben inwoners in alle kernen de kans om aan te geven wat zij belangrijk vinden voor hun buurt of dorp. Dat zijn initiatieven die doorgezet moeten worden.
De Adviesraad Sociaal Domein vindt het belangrijk dat het nieuwe college op de ingeslagen weg doorgaat. Het zou niet goed zijn voor onze gemeente als er te veel tijd en geld verloren gaat in het opnieuw schrijven van plannen. Wij hopen dat er stevig wordt doorgepakt op de bestaande goede acties. De adviesraad heeft de formateur en de partijen daartoe opgeroepen.

Statushouders: plicht tot inburgering, recht op een woning.

Wat doet de Adviesraad Sociaal Domein Oisterwijk (ASD)?
De Adviesraad Sociaal Domein geeft advies aan het college van burgemeester en wethouders over onderwerpen binnen het sociaal domein, zoals de Wet Maatschappelijke Ondersteuning, Jeugd- en Ouderenhulp, Schuldhulpverlening en Inburgering. Doel van het advies is om ervoor te zorgen dat het beleid van de gemeente aansluit bij wat onze inwoners nodig hebben. Daarbij horen ook de statushouders, dat zijn de asielzoekers die een (tijdelijke) verblijfsvergunning krijgen, verplicht zijn om in te burgeren en recht hebben op woonruimte.
Wat houdt inburgering voor statushouders in?
Tijdens de inburgering leren statushouders – net als andere ‘nieuwkomers’-  de Nederlandse taal en raken ze bekend met de Nederlandse samenleving. Het inburgeringstraject start met een brede intake, waarna een persoonlijk inburgeringsplan wordt opgesteld.
Statushouders krijgen drie jaar de tijd om aan de inburgeringsplicht te voldoen. Slaagt iemand voor het inburgeringsexamen, dan wordt het inburgeringsdiploma toegekend.
Hoe worden woningen aan statushouders toegewezen?
Gemeenten zijn wettelijk verplicht te zorgen voor passende woonruimte voor statushouders en hebben de mogelijkheid hen voorrang te geven op andere woningzoekenden. Van wege hun zwakke uitgangspositie – zij vluchtten immers voor gevaar, hebben geen sociaal vangnet en konden geen wachttijd opbouwen, doordat ze direct uit de asielopvang komen – worden statushouders gerekend tot de ‘urgentiecategorieën’, evenals bijvoorbeeld slachtoffers van huiselijk geweld, mensen met een beperking en ex-gedetineerden.

Wat passende woonruimte is – bijvoorbeeld een sociale huurwoning, een tijdelijke woonvorm of een gedeelde woning – wordt vooral bepaald door de grootte en de samenstelling van het gezin.
Hoeveel statushouders krijgen een woning toegewezen?
Elk half jaar bepaalt de Rijksoverheid hoeveel statushouders een gemeente een woning moet aanbieden. Voor de eerste helft van 2026 gaat het voor de gemeente Oisterwijk om 28 mensen. Doordat de afgelopen jaren een achterstand was ontstaan wachten momenteel 95 statushouders, soms al lage tijd, op een woning. Een groot deel van hen woont nog in het AZC en houdt daar schaarse plekken bezet. Dit bemoeilijkt hun inburgering. De oorzaak van deze achterstand is o.a. de krapte op de woningmarkt.
Wat zijn de gevolgen voor reguliere woningzoekenden?
Voor reguliere woningzoekenden heeft de gemeente geen rol bij het toewijzen van woningen, dit doen de woningcorporaties. Hier hangt de gemiddelde wachttijd af van het ‘huishoudtype’ (alleenstaanden, eenoudergezinnen, paren, paren met kinderen) en hoe actief mensen zelf op zoek zijn. Gemiddeld is de inschrijfduur 12,3 jaar en de zoektijd – dat is de tijd tussen de eerste reactie op een woning en de toewijzing – 18,1 maanden.
Dat statushouders en andere urgentiecategorieën soms voorrang krijgen op andere woningzoekenden heeft een zeer geringe invloed op de wachttijden.
Wat zegt het nieuwe regeerakkoord hierover?
Volgens het nieuwe regeerakkoord houden gemeenten voorlopig het recht statushouders voorrang te verlenen bij het toekennen van een woning. Dat is goed nieuws voor de statushouders en de gemeenten die de plicht hebben hen te huisvesten. Ook stelt het nieuwe kabinet stevige maatregelen voor om vaart te brengen in de woningbouw en dat is goed voor alle woningzoekenden. Hopelijk biedt dit nieuwe beleid de gemeente Oisterwijk mogelijkheden om het gewenste tempo te maken bij het vergroten van het aantal woningen.
Wat gaat de ASD adviseren?
De adviesraad volgt de ontwikkelingen rond asielzoekers, inburgering, de integratie van statushouders en het beleid van de gemeente Oisterwijk in dezen op de voet. Veel problemen zijn te herleiden tot het gebrek aan woningen, niet alleen voor statushouders, maar voor alle andere woningzoekenden. Problematisch is ook dat de voorrang van statuszoekers bij het toewijzen van woningen ten onrechte als oorzaak van het woningtekort wordt aangeduid. Daarom heeft de ontwikkeling van woonruimte voor de ASD nu prioriteit en ze zal hierover waar nodig advies uitbrengen.

Wat doet de Adviesraad Sociaal Domein Oisterwijk?

De adviesraad bestaat uit inwoners die met hun betrokkenheid, ervaring, kennis en kunde, de bevolking zo breed mogelijk vertegenwoordigen. Ze doen dit o.a. op het gebied van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning, Jeugd- en Ouderenhulp, Schuldhulpverlening en Inburgering.
Het afgelopen jaar heeft de Adviesraad Sociaal Domein (ASD) een advies uitgebracht aan het college van Burgemeester en Wethouders van onze gemeente over de ondersteuning van mantelzorgers in onze gemeente.
Wat verstaan we onder mantelzorg?
Mantelzorg is de zorg voor chronisch zieken, gehandicapten en hulpbehoevenden door familieleden, vrienden kennissen en buren. Het vaak om langdurige onbetaalde zorg en is vaak gebaseerd op een sterke persoonlijke band tussen zorgvrager en zorgverlener.


De toename van de mantelzorg is niet alleen uit nood geboren. Mensen willen en moeten ook langer thuis blijven wonen. Naast de overbelasting geeft de mantelzorg ook voldoening.
Inmiddels is er ook een aantal mogelijkheden voor professionele mantelzorg, zowel voor de zorgvrager als voor de mantelzorger zelf. Om het vol te kunnen houden is steun zoals van Saar aan Huis, voor ondersteuning thuis, en van Care-Inn, als logeermogelijkheid, belangrijk.
Omdat Saar aan Huis nog niet bij iedereen bekend is biedt de Adviesraad Sociaal Domein deze organisatie graag de gelegenheid zich voor de stellen aan de lezers van de Nieuwsklok. Onderstaande tekst is door Saar aan Huis aangeleverd.


Saar aan Huis – aanvullende mantelzorg die met u meebeweegt.
Langer prettig thuis blijven wonen, ook wanneer de zorg intensiever wordt. Saar aan Huis ondersteunt ouderen met aanvullende mantelzorg, ook bij dementie. De Saars bieden persoonlijke aandacht en praktische hulp, thuis én in woonzorgcentra of verpleeghuizen. Altijd afgestemd op uw wensen, zodat u zelf de regie houdt over uw eigen leven.
De client bepaalt welke ondersteuning gewenst is aan de hand van eigen ritme, wensen en gewoonten. Saars bieden gezelschap en een luisterend oor. Zij kunnen helpen met boodschappen, het bereiden van maaltijden, samen wandelen, een museum bezoeken en gaan bijvoorbeeld mee naar de dokter.

Daarnaast zijn wij er voor mantelzorgers die veel op hun schouders dragen. Familie en vrienden helpen graag, maar dat is niet altijd voldoende of haalbaar. De Saars nemen dan zorg en aandacht over, tijdelijk of structureel. Zo hoeft u het niet alleen te doen.
Saar aan Huis heeft vestigingen door heel Nederland. Er is altijd een Saar bij u in de buurt.
Saar aan Huis kan particulier betaald worden, vanuit een persoonsgebonden budget (PGB) en wordt steeds vaker (deels) vergoed vanuit het aanvullend pakket van de mantelzorger.
Saar aan Huis werkt samen met zorgorganisaties, zorgverleners, casemanagers en mantelzorgmakelaars.

Mantelzorg doen we samen.
Saar aan Huis regio Tilburg
Contactpersoon is Simone Puts; E. tilburg@saaraanhuis.nl
T. 013 – 208 33 77