Auteur: P.T.J. (Piet) Thomassen

De seniorenverenigingen in Haaren, Moergestel en Oisterwijk zijn afgelopen voorjaar gestart met het project ‘Senioren zelf aan zet, praat vandaag over morgen’. Dit project wordt ondersteund vanuit Senioren Brabant-Zeeland en is erop gericht inwoners na te laten denken over hun toekomst. De ASD steunt dit project van harte.

Vanwege de vergrijzing, oplopende zorgkosten, gebrek aan personeel en spanningen op de woningmarkt verandert de samenleving in rap tempo. Het is niet meer vanzelfsprekend dat de overheid altijd beschikbaar is om inwoners te ondersteunen, dat zorg kan worden verleend als dat nodig is of dat een aangepaste woning beschikbaar is als daaraan behoefte bestaat. Inwoners zijn meer en meer op zichzelf aangewezen. Dat geldt niet alleen voor inwoners die de pensioengerechtigde leeftijd al hebben bereikt, maar ook voor 50+ers. Zij kunnen nu nog maatregelen treffen om bijvoorbeeld een woning te zoeken die levensloopbestendig is.
‘Senioren zelf aan zet’ omvat vier avonden met elk een ander thema.  Deze thema’s zijn:

• Bewustwording- ontwikkelingen in de samenleving
• Wonen – verdieping samen met lokale partners
• Zorg-verdieping samen met lokale partners
• Gemeente aan het woord

Ontwikkelingen rond vergrijzing en in de zorg hebben zoals opgemerkt gevolgen voor iedereen en niet alleen voor senioren. Over die gevolgen wordt tijdens de verschillende avonden gesproken. Zo staat de tweede avond in het teken van wonen en gaat de derde avond over de zorg. Na inleidingen door deskundigen gaan inwoners met elkaar in gesprek over hun woon- en leefsituatie. Daarbij kunnen zorgen worden gedeeld maar ook creatieve oplossingen besproken. Die kunnen inwoners in een straat met elkaar in de praktijk brengen. Ook op wijk- en buurtniveau kunnen inwoners elkaar op veel manieren ondersteunen.
De laatste avond komt de gemeente aan het woord. Daarbij reageert wethouder Dion Dankers op ontwikkelingen rond vergrijzing en de uitdagingen die daaruit voortkomen op terreinen van wonen en zorg. Ook gaat hij in op wat dit betekent voor het gemeentelijke beleid en de ondersteuning die de gemeente al dan niet kan bieden.
In Haaren zijn alle bijeenkomsten inmiddels gehouden. In Moergestel en Oisterwijk zijn de eerste twee bijeenkomsten voor de zomer gehouden, de laatste twee bijeenkomsten komen na de zomer:

• In Oisterwijk op 3 september 2025 en 8 oktober 2025 in Tiliander.
• In Moergestel op 24 september en 15 oktober 2025 in Den Boogaard.
  De bijeenkomsten zijn toegankelijk voor alle inwoners en dus niet alleen voor leden van de seniorenverenigingen.
  Hou de informatie in de Nieuwsklok over deze avonden in de gaten.
  Aanmelding voor deelname aan deze avonden is gewenst.
  Voor Moergestel kan dat via  secretaris.svm@outlook.com en in Oisterwijk via secretaris@seniorenoisterwijk.nl.
• 
  Mocht je denken ‘ik ben nog jong, het zal mijn tijd wel duren’, realiseer je dan dat ook jou vandaag of morgen iets kan gebeuren waardoor je ineens meer afhankelijk van anderen kunt worden. Het is dus goed om vandaag na te denken over morgen.
  Wil je meer weten over de ASD? Kijk dan op https://asd-oisterwijk.nl
  
  Verantwoording.

De pagina SOCIAAL DOMEIN wordt uitgebracht onder verantwoordelijkheid van de Adviesraad Sociaal Domein Oisterwijk (ASD). De ASD is het officiële adviesorgaan van het College van B&W voor alle beleidsvoornemens en uitvoeringsregelingen die gevolgen hebben voor het sociaal domein van de gemeente.
Organisaties en inwoners die actief zijn in het sociaal domein kunnen informatieve of opiniërende artikelen van maximaal 400 woorden aanbieden.
De redactie van de pagina beslist over plaatsing.

Het college van B&W heeft de Adviesraad Sociaal Domein gevraagd advies uit te brengen over de evaluatie van de functie wijkregisseur.
Deze functie heeft als doel activiteiten in wijken en buurten te ondersteunen en initiatieven van inwoners te stimuleren.  Dat doen ze uiteraard samen met inwoners maar ook met organisaties als ContourdeTwern en Farent. De functie is 1,5 jaar geleden ingevoerd voor een proefperiode.
De uitgevoerde evaluatiemoet de basis vormen voor een besluit van de gemeenteraad om de functie te verlengen. De ASD heeft het gevraagde advies onlangs uitgebracht en wijst daarin onder andere op het volgende.

De adviesraad heeft de afgelopen jaren in meerdere adviezen gepleit voor een meer buurtopbouw gerichte aanpak. Het stimuleren en versterken van buurtinitiatieven is belangrijk en wordt nog belangrijker. Informele zorg van familie, kennissen en buren is, gelet op de toenemende zorgkrapte, voorwaarde voor een enigszins normaal menselijk leven. Dat geldt zeker wanneer mensen zorgbehoeftig en/of eenzaam zijn. Actieve buurten zijn bovendien belangrijk voor de samenredzaamheid en de leefbaarheid in het algemeen. Dat geldt vooral in een tijd van onzekerheid zoals over zorg, wonen, inkomen en milieuvraagstukken.
Het gaat bij actieve buurten niet zozeer om wat er gebeurt. Wandelen, fietsen, zingen, schilderen, koffiedrinken, praten over de wijk en eventuele plannen, het is allemaal prima. Het gaat er vooral om dát er iets gebeurt waarbij mensen elkaar zien, ontmoeten en steunen als dat gewenst is.
De gemeente is ruim anderhalf jaar geleden gestart met een proef om wijkregisseurs in te zetten om samenwerking en ontmoeting in buurten te stimuleren.
Hoewel de evaluatie van deze proef niet geheel overtuigend is, zoals het college van B&W zelf heeft aangegeven, wil de adviesraad het voorstel om deze pilot te verlengen van harte ondersteunen.

Hierbij plaatst de adviesraad de volgende kanttekeningen:

• Buurtopbouwwerk is het werk en de ervaring van ContourdeTwern en Farent. Daarom is een nauwe samenwerking van de gemeente met deze organisaties belangrijk. Wijkregisseurs zullen onafhankelijker zijn als ze werken vanuit de welzijnsorganisaties.
• Stel met deze organisaties algemene en concrete doelen op voor de komende periode en ondersteun ideeën en initiatieven van buurtbewoners. Deze wensen en initiatieven zullen per buurt verschillen door de samenstelling van de buurt.
• Maak de inwonersparticipatie een centraal onderdeel van het werk van de wijkregisseurs. Inwoners kennen de buurt en zij weten wat er speelt. Laat beleidsmedewerkers van de gemeente de wijkregisseurs ondersteunen.
• Overweeg om de capaciteit/formatie ten behoeve van de wijkregisseurs uit te breiden. Zoals uit de evaluatie blijkt, hebben de wijkregisseurs in de afgelopen periode maar een beperkt deel van de gemeente kunnen bestrijken.
• Stel een jaarplan op met gewenste resultaten en evalueer de uitvoering periodiek aan de hand van dit plan in overleg met de betrokkenen.

Als het de ambitie van gemeente is de om de functie en reikwijdte te versterken, dan is uitbreiding van de formatie daarvoor een voorwaarde. Ondanks dat de wijkregisseurs min of meer in het diepe zijn gegooid zijn ze er desondanks in geslaagd stappen te zetten en resultaten te behalen. Dit verdient een welgemeend compliment.
De ASD is dan ook van mening dat dit experiment moet worden vervolgd en van een professionele aanpak worden voorzien.

Onlangs hebben wij een advies uitgebracht aan het college van B&W over de ondersteuning van mantelzorgers in Oisterwijk. Dit hebben wij gedaan na een overleg  met medewerkers van Contour de Twern. .
In dit overleg   kwam  een aantal zorgpunten naar voren:

• Veel mantelzorgers en met name de mantelzorgers voor mensen met dementie zijn (te) zwaar belast;
• Bij Contour de Twern zijn ruim 700 mantelzorgers bekend die ondersteuning krijgen. Een onbekend  aantal mantelzorgers is niet bekend en wordt dus niet bereikt. Het aanbod van ondersteuning is veel mantelzorgers onbekend, of er is schaamte om hier gebruik van te maken of er is een misverstand over de term mantelzorger;
• Er zijn mantelzorgers van alle leeftijden, zowel ouderen (70+) als jongeren in de schoolleeftijd. Als men begint gaat het meestal wel goed, op den duur gaat deze zorg zwaar wegen. ;
• Soms is er weinig vertrouwen in aanbod van zorg. Dat is jammer want een luisterend oor neemt al veel druk weg bij de mantelzorger.

Het beleidsplan dat Contour de Twern heeft ontwikkeld om de ondersteuning vorm te geven en te verbeteren heeft belangrijke uitgangspunten. Een daarvan is de gezinsgerichte of individuele ondersteuning door te luisteren en te adviseren. Cliënten zijn tevreden maar het aanbod is veel te beperkt. Zo is er dringend behoefte aan meer logeer- en opvangmogelijkheden, waardoor mantelzorgers een dag of enkele dagen kunnen bijkomen). Ook is het aanbod voor dagbesteding te beperkt.
Om deze tekortkomingen op te lossen adviseert ASD  om:

• Het aantal uren dat Contour de Twern beschikbaar heeft voor ondersteuning uit te breiden en hiervoor middelen te reserveren;
• De logeerplekken in aantal uit te breiden;
• Het aantal plaatsen voor dagbesteding uit te breiden.

Een ander belangrijk punt is buurtontwikkeling of buurtopbouwwerk, waarvoor amper één formatieplaats beschikbaar is. Bij buurtontwikkeling bestaat vraag- en aanbodverlegenheid, terwijl kleine zaken helpen om de dag door te komen. Onze gemeente heeft het herhaaldelijk over “Samenredzaamheid” waarbij voor zowel mantelzorg ondersteuning als hulpbehoevenden erg belangrijk zijn. Vroeger was hulp voor elkaar gewoon, terwijl dit tegenwoordig niet meer zo is. En om weer een zorgzame samenleving terug te krijgen is veel inspanning nodig. Zie hiervoor bijvoorbeeld het project ‘Buurtgenoten” in Moergestel, “Nabuurschap in Hilvarenbeek, het project “Zorgcirkels” en “Van Ik naar Wij”.
ASD adviseert tezamen met Contour de Twern dit jaar nog plannen voor samenredzaamheid te ontwikkelen en gebruik te maken van voorbeelden op dit gebied. Mogelijkheden hierbij zijn:

• Ondersteun de uitkomsten van bijeenkomsten van “Senioren zelf aan zet” in Oisterwijk, Haaren en Moergestel;
• Vorm groepen vrijwillige ondersteuners zoals bij onafhankelijke Clientondersteuning en Buurtverbinders;
• Organiseer een “oppascentrale” voor ouders van jonge kinderen;
• Start een consultatiebureau voor ouderen om de vraagverlegenheid te verminderen en geef meer bekendheid aan bestaande voorzieningen;
• Zorg dat alle hulpverleners bekend zijn met het streven naar samenredzaamheid, zowel bij Loket Wegwijs als de ambtenaren van Wmo, wijkverpleging huisartsen/POH’s en maatschappelijk werk;
• Maak een folder voor onze inwoners waarin alle ondersteuning met naam en telefoonnummer genoemd zijn. Niet iedereen is digitaal wijs.

Tenslotte  wij erop wijzen dat mantelzorgondersteuning, als onderdeel van samenredzaamheid van groot belang is voor kwetsbare mensen. Op dit moment zijn de mogelijkheden hiervoor beperkt. Via een aanvullende ziektekostenverzekering kan men aanspraak maken op mantelzorgondersteuning. De praktijk laat zien dat aan deze vorm van ondersteuning grote behoefte bestaat.

Wil je meer weten over de ASD? Kijk dan op https://asd-oisterwijk.nl

Verantwoording.

De pagina SOCIAAL DOMEIN wordt uitgebracht onder verantwoordelijkheid van de Adviesraad Sociaal Domein Oisterwijk (ASD). De ASD is het officiële adviesorgaan van het College van B&W voor alle beleidsvoornemens en uitvoeringsregelingen die gevolgen hebben voor het sociaal domein van de gemeente.

Organisaties en inwoners die actief zijn in het sociaal domein kunnen informatieve of opiniërende artikelen van maximaal 400 woorden aanbieden.

De redactie van de pagina beslist over plaatsing.

Mailadres: redactie@asd-oisterwijk.nl                                                                                               

In 2024 heeft de gemeente Oisterwijk een onderzoek ingesteld naar de middelen die de gemeente inzet om armoede en sociale ongelijkheid tegen te gaan. Op het rapport hierover werd door de gemeente gereageerd. Voor de aanpak van armoede en ongelijkheid heeft gemeente Oisterwijk onder de vlag van Samenredzaam Oisterwijk in de “Koers Sociaal Domein” vier bouwstenen vastgelegd, die de rode draad vormen van het gemeentelijk beleid:

• Inclusief;
• Duidelijk en begrijpelijk;
• Dichtbij en
• Integraal.

“De koers Sociaal Domein” loopt over de periode 2019-2030. Op dit moment zijn we op de helft van de looptijd. Met name op het gebied van WMO en Jeugdhulp werd het Strijdplan Sociaal Domein opgesteld. Gevolgd door de Nota bestaanszekerheid en het Beleidsplan Schuldhulpverlening. In de periode 2022-2024 volgde uitwerking in specifieke regelingen. Het Loket Wegwijs fungeert bij de uitwerking als het vooruitgeschoven frontoffice van de gemeente.
Het rapport gaat, onder meer, over hoe lastig het is voor de gemeente en de sociale partners om de gehele doelgroep te bereiken. Dit ondanks inspanning op dit vlak. De gemeente wil laagdrempelig zijn voor inwoners met een hulpvraag. Om verschillende redenen weten bewoners de gemeente niet te bereiken of zijn zij zich om verschillende redenen niet of onvoldoende bewust van hun situatie en een eventueel daarmee gepaard gaande hulpvraag. Laaggeletterdheid, anderstalig zijn, vereenzaming en schroom zijn maar enkele oorzaken hiervan. De gemeente pakt hulpvragen zelf op of verwijst door naar haar partners. Voor zover bekend zijn er binnen de gemeente Oisterwijk weinig tot geen proactieve initiatieven die zijn gericht op inwoners die wellicht hulp behoeven, maar geen hulpvraag stellen. In de bestuurlijke nota waarin het onderzoek van de rekenkamer wordt gerapporteerd staan diverse voorbeelden van gemeenten die hulpvragen niet afwachten. Dergelijke initiatieven zijn hier niet bekend. Enkele voorbeelden van gemeenten zijn bijvoorbeeld Diemen met een brede intake bij schuldhulpverlening. Hoorn heeft een integrale aanpak voor Wmo, jeugd én armoede en Venray zet ervaringsdeskundigheid in bij vroeg signalering. Tijdens het onderzoek van de rekenkamer blijken er meerdere factoren te zijn die de flexibiliteit voor het doen van aanpassingen voor de gemeente beperken. Het regionaal geregeld zijn van een aantal thema’s op gebied van armoede wordt als voorbeeld genoemd. Er zijn geen op het beslechten van deze beperkende factoren gerichte initiatieven binnen de gemeente Oisterwijk bekend. Uit de Nota Bestaanszekerheid (2020) blijkt dat zowel inwoners als maatschappelijke partners aangeven dat er veel verborgen armoede is in Oisterwijk.

Tijdens hetzelfde onderzoek merkte de gemeente op dat er geen beleid ligt dat is toegespitst op het tegengaan van ongelijkheid. Er wordt in de eerdergenoemde beleidskaders ook niet expliciet verwezen naar het verkleinen van ongelijkheid. Dit terwijl de eerste bouwsteen van de Koers Sociaal Domein “inclusief” is. Er wordt benoemd dat een inclusieve samenleving zo ingericht moet worden dat iedereen mee kan doen op het eigen niveau. Daarbij zijn ambities geformuleerd om, onder meer, mee te bewegen met de behoeften van kwetsbaren. De gemeente Oisterwijk scoort hoog waar het gaat om gemiddeld vermogen, opleidingsniveau, inkomen en dergelijke. Echter een kleine rondgang door de gemeente leert al snel dat de verdeling van het vermogen niet bepaald gemiddeld is, maar dat er aanmerkelijke contrasten zijn. Deze ongelijkheid maakt wellicht dat het beleven van armoede in een gemeente als Oisterwijk dieper is dan in veel andere gemeenten. Wij zijn van mening dat de gemeente bij het armoede- en ongelijkheidsbeleid een proactieve rol heeft en de ASD wil zich inspannen om de gemeente hierbij z’n rol in te laten vullen.
De Adviesraad Sociaal Domein werkt momenteel aan een advies gericht op de aanpak van armoede en ongelijkheid.

Wil je meer weten over de ASD? Kijk dan op https://asd-oisterwijk.nl