Wat doet de Adviesraad Sociaal Domein Oisterwijk (ASD)?
De Adviesraad Sociaal Domein geeft advies aan het college van burgemeester en wethouders over onderwerpen binnen het sociaal domein, zoals de Wet Maatschappelijke Ondersteuning, Jeugd- en Ouderenhulp, Schuldhulpverlening en Inburgering. Doel van het advies is om ervoor te zorgen dat het beleid van de gemeente aansluit bij wat onze inwoners nodig hebben. Daarbij horen ook de statushouders, dat zijn de asielzoekers die een (tijdelijke) verblijfsvergunning krijgen, verplicht zijn om in te burgeren en recht hebben op woonruimte.
Wat houdt inburgering voor statushouders in?
Tijdens de inburgering leren statushouders – net als andere ‘nieuwkomers’- de Nederlandse taal en raken ze bekend met de Nederlandse samenleving. Het inburgeringstraject start met een brede intake, waarna een persoonlijk inburgeringsplan wordt opgesteld.
Statushouders krijgen drie jaar de tijd om aan de inburgeringsplicht te voldoen. Slaagt iemand voor het inburgeringsexamen, dan wordt het inburgeringsdiploma toegekend.
Hoe worden woningen aan statushouders toegewezen?
Gemeenten zijn wettelijk verplicht te zorgen voor passende woonruimte voor statushouders en hebben de mogelijkheid hen voorrang te geven op andere woningzoekenden. Van wege hun zwakke uitgangspositie – zij vluchtten immers voor gevaar, hebben geen sociaal vangnet en konden geen wachttijd opbouwen, doordat ze direct uit de asielopvang komen – worden statushouders gerekend tot de ‘urgentiecategorieën’, evenals bijvoorbeeld slachtoffers van huiselijk geweld, mensen met een beperking en ex-gedetineerden.
Wat passende woonruimte is – bijvoorbeeld een sociale huurwoning, een tijdelijke woonvorm of een gedeelde woning – wordt vooral bepaald door de grootte en de samenstelling van het gezin.
Hoeveel statushouders krijgen een woning toegewezen?
Elk half jaar bepaalt de Rijksoverheid hoeveel statushouders een gemeente een woning moet aanbieden. Voor de eerste helft van 2026 gaat het voor de gemeente Oisterwijk om 28 mensen. Doordat de afgelopen jaren een achterstand was ontstaan wachten momenteel 95 statushouders, soms al lage tijd, op een woning. Een groot deel van hen woont nog in het AZC en houdt daar schaarse plekken bezet. Dit bemoeilijkt hun inburgering. De oorzaak van deze achterstand is o.a. de krapte op de woningmarkt.
Wat zijn de gevolgen voor reguliere woningzoekenden?
Voor reguliere woningzoekenden heeft de gemeente geen rol bij het toewijzen van woningen, dit doen de woningcorporaties. Hier hangt de gemiddelde wachttijd af van het ‘huishoudtype’ (alleenstaanden, eenoudergezinnen, paren, paren met kinderen) en hoe actief mensen zelf op zoek zijn. Gemiddeld is de inschrijfduur 12,3 jaar en de zoektijd – dat is de tijd tussen de eerste reactie op een woning en de toewijzing – 18,1 maanden.
Dat statushouders en andere urgentiecategorieën soms voorrang krijgen op andere woningzoekenden heeft een zeer geringe invloed op de wachttijden.
Wat zegt het nieuwe regeerakkoord hierover?
Volgens het nieuwe regeerakkoord houden gemeenten voorlopig het recht statushouders voorrang te verlenen bij het toekennen van een woning. Dat is goed nieuws voor de statushouders en de gemeenten die de plicht hebben hen te huisvesten. Ook stelt het nieuwe kabinet stevige maatregelen voor om vaart te brengen in de woningbouw en dat is goed voor alle woningzoekenden. Hopelijk biedt dit nieuwe beleid de gemeente Oisterwijk mogelijkheden om het gewenste tempo te maken bij het vergroten van het aantal woningen.
Wat gaat de ASD adviseren?
De adviesraad volgt de ontwikkelingen rond asielzoekers, inburgering, de integratie van statushouders en het beleid van de gemeente Oisterwijk in dezen op de voet. Veel problemen zijn te herleiden tot het gebrek aan woningen, niet alleen voor statushouders, maar voor alle andere woningzoekenden. Problematisch is ook dat de voorrang van statuszoekers bij het toewijzen van woningen ten onrechte als oorzaak van het woningtekort wordt aangeduid. Daarom heeft de ontwikkeling van woonruimte voor de ASD nu prioriteit en ze zal hierover waar nodig advies uitbrengen.
