Brief aan de formateur en de politieke partijen in Oisterwijk

Op 18 maart jl. zijn verkiezingen gehouden voor de gemeenteraad. PGB, VVD en D66 hebben met elkaar afgesproken een nieuw college te gaan vormen. Op dit moment praten ze met elkaar over wat ze de komende jaren willen bereiken voor de inwoners van Oisterwijk, Moergestel, Haaren en Heukelom. Op 31 maart jl. stuurde de Adviesraad Sociaal Domein een brief aan de formateur en de formerende partijen. Daarin heeft de adviesraad aangegeven wat voor de komende jaren belangrijk is.

De Adviesraad Sociaal Domein Oisterwijk (ASD) is door de gemeente ingesteld om het college van burgemeester en wethouders te adviseren over het zogenoemde sociaal domein. Dat domein gaat over:

  • De Wmo (zoals thuishulp, hulpmiddelen, ondersteuning mantelzorg, begeleiding etc.)
  • De jeugdzorg
  • Bestaanszekerheid (omgaan met armoede)
  • Inburgering van nieuwkomers
  • Over het deelnemen van de inwoners aan het dagelijks leven in hun buurt en aan het meedenken in de gemeente Oisterwijk
  • De nodige zorg, hulp en welzijn voor onze inwoners.

Op dit gebied is er afgelopen jaren veel gebeurd. De adviesraad wil dat de bestaande goede activiteiten versterkt en doorgezet worden. Belangrijke voorbeelden van dit beleid zijn:

  • Het versterken van buurten en van samenredzaamheid.

Het aantal inwoners groeit onder andere omdat mensen gemiddeld langer leven en er mensen van buiten Oisterwijk hier komen wonen. Hierdoor neemt de vraag naar zorg toe en omdat er gemiddeld minder kinderen geboren worden, zijn er niet genoeg mensen om alle zorg voor inwoners op zich te nemen.
Inwoners zullen daarom meer voor zichzelf en voor elkaar moeten gaan zorgen; ze worden meer zelfredzaam en samenredzaam. Waar nodig zullen vrijwilligers en mantelzorgers ondersteuning bieden. De gemeente ziet erop toe dat vrijwilligers en mantelzorgers meer ondersteund worden. Uit situaties waar dat al zo werkt, blijkt dat mensen positiever zijn over hun leven en de kwaliteit daarvan.
Waar professionele hulp nodig is kunnen inwoners een beroep doen op Loket Wegwijs.

  • Bouwen van woningen

Belangrijk is ook de bouw van nieuwe woningen of beter nog buurten waar naast actieve mensen ook mensen wonen die met enige burenhulp geholpen zijn. En waar ook mensen kunnen wonen met een kleinere beurs.

  • Jeugdzorg

Gelukkig gaat het met veel jongeren goed. Maar met een steeds groter aantal gaat het helaas minder goed. Eén op de zeven kinderen krijgt jeugdzorg. Dat is heel veel en de gemeente is er nu op gericht om met hulp dichtbij (leerlingbegeleiding, buurtgezinnen etc.) de mogelijkheden voor jongeren te verbeteren en veel problemen te voorkomen. Blijkt er echt beroepsmatige hulp nodig te zijn dan moet die er snel komen.

  • Luister naar de inwoners

Tenslotte hebben veel inwoners het gevoel dat de gemeente zich niet om hun lot bekommerd. Maar onze gemeente heeft belangrijke stappen gezet om dat vertrouwen te herstellen. Zo hebben inwoners in alle kernen de kans om aan te geven wat zij belangrijk vinden voor hun buurt of dorp. Dat zijn initiatieven die doorgezet moeten worden.
De Adviesraad Sociaal Domein vindt het belangrijk dat het nieuwe college op de ingeslagen weg doorgaat. Het zou niet goed zijn voor onze gemeente als er te veel tijd en geld verloren gaat in het opnieuw schrijven van plannen. Wij hopen dat er stevig wordt doorgepakt op de bestaande goede acties. De adviesraad heeft de formateur en de partijen daartoe opgeroepen.

Statushouders: plicht tot inburgering, recht op een woning.

Wat doet de Adviesraad Sociaal Domein Oisterwijk (ASD)?
De Adviesraad Sociaal Domein geeft advies aan het college van burgemeester en wethouders over onderwerpen binnen het sociaal domein, zoals de Wet Maatschappelijke Ondersteuning, Jeugd- en Ouderenhulp, Schuldhulpverlening en Inburgering. Doel van het advies is om ervoor te zorgen dat het beleid van de gemeente aansluit bij wat onze inwoners nodig hebben. Daarbij horen ook de statushouders, dat zijn de asielzoekers die een (tijdelijke) verblijfsvergunning krijgen, verplicht zijn om in te burgeren en recht hebben op woonruimte.
Wat houdt inburgering voor statushouders in?
Tijdens de inburgering leren statushouders – net als andere ‘nieuwkomers’-  de Nederlandse taal en raken ze bekend met de Nederlandse samenleving. Het inburgeringstraject start met een brede intake, waarna een persoonlijk inburgeringsplan wordt opgesteld.
Statushouders krijgen drie jaar de tijd om aan de inburgeringsplicht te voldoen. Slaagt iemand voor het inburgeringsexamen, dan wordt het inburgeringsdiploma toegekend.
Hoe worden woningen aan statushouders toegewezen?
Gemeenten zijn wettelijk verplicht te zorgen voor passende woonruimte voor statushouders en hebben de mogelijkheid hen voorrang te geven op andere woningzoekenden. Van wege hun zwakke uitgangspositie – zij vluchtten immers voor gevaar, hebben geen sociaal vangnet en konden geen wachttijd opbouwen, doordat ze direct uit de asielopvang komen – worden statushouders gerekend tot de ‘urgentiecategorieën’, evenals bijvoorbeeld slachtoffers van huiselijk geweld, mensen met een beperking en ex-gedetineerden.

Wat passende woonruimte is – bijvoorbeeld een sociale huurwoning, een tijdelijke woonvorm of een gedeelde woning – wordt vooral bepaald door de grootte en de samenstelling van het gezin.
Hoeveel statushouders krijgen een woning toegewezen?
Elk half jaar bepaalt de Rijksoverheid hoeveel statushouders een gemeente een woning moet aanbieden. Voor de eerste helft van 2026 gaat het voor de gemeente Oisterwijk om 28 mensen. Doordat de afgelopen jaren een achterstand was ontstaan wachten momenteel 95 statushouders, soms al lage tijd, op een woning. Een groot deel van hen woont nog in het AZC en houdt daar schaarse plekken bezet. Dit bemoeilijkt hun inburgering. De oorzaak van deze achterstand is o.a. de krapte op de woningmarkt.
Wat zijn de gevolgen voor reguliere woningzoekenden?
Voor reguliere woningzoekenden heeft de gemeente geen rol bij het toewijzen van woningen, dit doen de woningcorporaties. Hier hangt de gemiddelde wachttijd af van het ‘huishoudtype’ (alleenstaanden, eenoudergezinnen, paren, paren met kinderen) en hoe actief mensen zelf op zoek zijn. Gemiddeld is de inschrijfduur 12,3 jaar en de zoektijd – dat is de tijd tussen de eerste reactie op een woning en de toewijzing – 18,1 maanden.
Dat statushouders en andere urgentiecategorieën soms voorrang krijgen op andere woningzoekenden heeft een zeer geringe invloed op de wachttijden.
Wat zegt het nieuwe regeerakkoord hierover?
Volgens het nieuwe regeerakkoord houden gemeenten voorlopig het recht statushouders voorrang te verlenen bij het toekennen van een woning. Dat is goed nieuws voor de statushouders en de gemeenten die de plicht hebben hen te huisvesten. Ook stelt het nieuwe kabinet stevige maatregelen voor om vaart te brengen in de woningbouw en dat is goed voor alle woningzoekenden. Hopelijk biedt dit nieuwe beleid de gemeente Oisterwijk mogelijkheden om het gewenste tempo te maken bij het vergroten van het aantal woningen.
Wat gaat de ASD adviseren?
De adviesraad volgt de ontwikkelingen rond asielzoekers, inburgering, de integratie van statushouders en het beleid van de gemeente Oisterwijk in dezen op de voet. Veel problemen zijn te herleiden tot het gebrek aan woningen, niet alleen voor statushouders, maar voor alle andere woningzoekenden. Problematisch is ook dat de voorrang van statuszoekers bij het toewijzen van woningen ten onrechte als oorzaak van het woningtekort wordt aangeduid. Daarom heeft de ontwikkeling van woonruimte voor de ASD nu prioriteit en ze zal hierover waar nodig advies uitbrengen.